Archief voordecember 2017

Over initiatief nemen, verzorgen & verzekeren en de kerstboom.

Beste mensen,

Met veel bewondering kijk ik al een paar jaar naar de kracht en betrokkenheid van de inwoners uit onze gemeente. Onze dorpen bruisen. Bijna iedereen is betrokken bij eigen wijk, dorp of straat en actief in het lokale verenigingsleven. Daarnaast hebben veel mensen mooie functies bij bedrijven en instellingen. Kennis die hard nodig is om onze gemeente en onze dorpen vorm te geven. De betrokkenheid bij de lokale politiek is daarentegen zeer gering. Ook is er vaak veel onbegrip over de overheid en onvrede over publieke dienstverlening.

De oorsprong van publieke dienstverlening ligt in het particulier initiatief. In het verdere verleden waren het veelal welgestelde inwoners, bedrijven en religieuze groeperingen die zich het lot van de kwetsbare medemens aantrokken en zijn gaan voorzien in bijvoorbeeld onderwijs, sport, huisvesting en zorg. Alles vanuit betrokkenheid met de eigen woon- en leefomgeving en gericht op ‘verbinding en vooruitgang’. Op dat moment bestond de vraag ‘van wie is deze organisatie?’ niet. Die is ‘van ons’, van de gemeenschap. Niet alleen omdat er sprake was van grote lokale betrokkenheid, maar ook omdat de zeggenschap, het eigenaarschap en het bestuur ‘van ons’ waren.

Met de bloei van de verzorgingsstaat maakte het lokale ‘verbinden en vooruitgang’ plaats voor ‘verzorgen en verzekeren’ (ook wel centralisatie of verstatelijking genoemd). De overheid nam de taak, financiering en verantwoordelijkheid over. De inwoner werd meer en meer gepamperd in plaats van in zijn kracht gezet en ontpopte zich steeds meer als consument. Vaak een ontevreden consument. Er is immers altijd wel iemand die het beter heeft. Dan doet de overheid het in de ogen van die consument (die eigenlijk eigenaar is van de overheid) niet goed.

Enkele jaren geleden hadden we gelijktijdig een financiële crisis, een kredietcrisis, een huizencrisis en een bankencrisis. Een grondige herbezinning van de overheid was het gevolg. De participatiemaatschappij was geboren. De terugtredende overheid ging gepaard met enorme bezuinigingen. De tijd van decentralisatie brak aan. Er werd in hoog tempo afbreuk gedaan aan het landelijk ‘verzorgen en verzekeren’, terwijl er geen herstel van lokaal ‘verbinding en vooruitgang’ werd ingezet.

Allerlei maatschappelijke initiatieven zijn afhankelijk geworden van subsidies en een grotere afstand tussen overheid, inwoners, corporatie, zorginstelling, onderwijs of sportclub dreigt. Hier ligt een grote opgave. Zorgen dat de overheid en de lokale gemeenschap zich bewust worden van de nieuwe verhoudingen. Het eigenaarschap moet terug naar de lokale gemeenschap.

Met 1) de Maatschappelijke Agenda en de Maatschappelijk Ruimtelijke Structuurvisie, waarin de gemeente niet voorschrijft wat er moet gebeuren, maar aansluit bij de lokale kennis en kracht en 2) het Raadsakkoord, dat geen compromis is over de politieke verschillen, maar een uitnodiging aan inwoners om initiatief te nemen en gebaseerd op samenwerking en overeenkomsten, zijn de eerste belangrijke stappen gezet.

Alle initiatieven die er in de dorpen zijn inzetten, gebruiken, versterken én belonen voor de rol die zij pakken om de dorpen te laten bruisen. We hebben al veel gedaan, maar er is ook nog veel te doen. Voor iedereen die zich inzet in de dorpen van de gemeente Kaag en Braassem, maar ook voor iedereen die politiek actief is.

Ik ben er trots op, dat ik ook het afgelopen jaar hieraan mocht meewerken. Nu onder de kerstboom nadenken welke kansen en nog meer zijn om de samenwerking tussen gemeente en inwoners te verbeteren. Fijne feestdagen!

Greetz, Floris